Learning · शिकणं
शिकवणं, शिकवणी, मार्गदर्शन, अभ्यासक्रम लिहिणं, वर्ग चालवणं.
Leap of Faith Labs · पुणे, भारत
माणसं जे चांगलं काम करतात,
माणसं जे चांगलं काम करतात,
ते दिसावं, त्याला मान मिळावा, आणि ते पुढे चालत राहावं.
आम्ही पुण्यातलं एक छोटं स्टुडिओ आहोत. सगळ्यांना वापरता येतील अशी खुली साधनं, कार्ड संच आणि संशोधन आम्ही तयार करतो. इथे नोंदणीची गरज नाही. आणि तुमचा माग काढला जात नाही.
LOFL रचना-सूत्र #१
Agents सुचवतात. धोरण ठरवतं. आणि सगळ्याआधी — पुरावा.
मूल्य कसं तयार होतं
प्रत्येक वेळी तेच सहा टप्पे.
प्रत्येक कामाची सुरुवात एखाद्या माणसाने प्रत्यक्ष केलेल्या कृतीपासून होते. आणि शेवट — तयार झालेलं मूल्य त्या व्यक्तीकडे आणि सामायिक जगाकडे परत जाण्यात. एकही टप्पा वगळायचा नाही. प्रत्येक टप्प्याचा अर्थ →
१
करा
कोणी शिकतं, शिकवतं, बनवतं, जपतं किंवा कुठल्यातरी गोष्टीची काळजी घेतं.
२
दाखवा
ते काम झालं हे दाखवणारी गोष्ट — काम स्वतः, नोंदी, फोटो किंवा ध्वनी-दृश्य नोंद.
३
तपासा
आधी मान्य केलेल्या निकषांनुसार कोणी तरी त्या पुराव्याची तपासणी करतं.
५
वापरा
ही नोंद पुढची दारं उघडू शकते — ओळख, काम किंवा मदत.
६
परत द्या
तयार झालेलं मूल्य त्या व्यक्तीकडे आणि तिच्या समुदायाकडे परत जातं.
योगदानाला काय मिळतं
योगदानाचे चार प्रकार — दिलेले नाहीत; करून मिळवलेले.
कोणी एखादं काम पूर्ण केलं आणि ते तपासलं गेलं, की त्याला एक Impact Unit मिळतो. तो केलेल्या कामाचा दाखला आहे — विकता-घेता येणारी गोष्ट नाही.
Skill · कौशल्य
व्यावसायिक प्रशिक्षण, हस्तकौशल्य, कामातली सिद्ध झालेली क्षमता.
Cultural · संस्कृती
मौखिक परंपरा, कला, विधी, एखादी भाषा जिवंत ठेवणं.
Green · पर्यावरण
जलस्रोतांची काळजी, झाडं लावणं, परिसंस्थेची जपणूक आणि नोंद.
Impact Units विकता किंवा हस्तांतरित करता येत नाहीत. तुम्ही काय केलंत, हे ते सांगतात. ते पैसे नाहीत, गुंतवणूकही नाही.
प्रत्यक्ष कामात
मागे काहीतरी ठेवून जाणारे कार्यक्रम
आम्ही निघून गेल्यावर काय उरतं, यावरून आम्ही आमचं काम जोखतो: चालणारी गोष्ट, ती चालवता येणारी माणसं, आणि कुणीतरी तपासलेले निकाल.
निर्मितीत
Aikā ऐका
एका सत्रात हाताळता येईल असा छापील कार्ड संच — भारतीय तत्त्वपरंपरेतून घेतलेला, आकांक्षी जिल्ह्यांतल्या शिकणाऱ्यांसाठी बनवलेला.
अधिक वाचा नवीन गट सुरू होत आहेतAI for ALL
AI विचारपूर्वक वापरायला शिकणं — नागरिक मंच, सहकारी संस्था, स्वयंसेवी संस्था आणि कारागीर समूहांसाठी; शिवाय कुणालाही सामील होता येईल असा खुला अभ्यासक्रम.
अधिक वाचा कल्पना म्हणून राखलेलाशाळेचं सातत्य
घंटा वाजल्यानंतरही शाळेला तिच्या समुदायाशी काय जोडून ठेवतं. जागा आणि जबाबदार व्यक्ती मिळेपर्यंत आम्ही राखून ठेवलेली एक कल्पना.
अधिक वाचा
आम्ही कशावर ठाम आहोत
चार तत्त्वं. सोयीपेक्षा तत्त्व महत्त्वाचं ठरलं, तर तत्त्वच निवडायचं.
आधी संपूर्ण व्यवस्था समजून घ्या
उपाय सुचवण्याआधी संपूर्ण व्यवस्थेचा नकाशा काढायचा. कोण सहभागी आहे, त्यांच्यात काय फिरतं, आणि ते कुठे तुटू शकतं — हे नावानिशी सांगायचं. जवळून योग्य वाटणारी गोष्ट आजूबाजूचं सगळं मोडू शकते.
भारतीय संदर्भ आणि नैतिक दृष्टी
समतोल, धर्म आणि सामायिक संपदेची काळजी — यांसोबत साधी आजची नीती: परवानगी विचारायची, शक्य तितकी कमी माहिती घ्यायची, न दिलेलं काहीही घ्यायचं नाही, आणि प्रत्येक योगदानकर्त्याला सन्मानाने वागवायचं.
मूळतः खुलं
खुले फॉरमॅट, दुसऱ्या साधनांसोबत चालणारी साधनं, सार्वजनिक हितासाठी बांधलेली. वेगळं कारण नसेल, तर आम्ही जे बनवतो ते Creative Commons असतं. कुणालाही एका बंद व्यवस्थेत अडकवायचं असेल, तर त्याचं कारण द्यावं लागतं.
उत्पादनही. क्षमताही.
प्रत्येक कामामागे दोन गोष्टी उरायला हव्यात: खरोखर चालणारी गोष्ट आणि ती समजणारी माणसं. सुंदर दिसणारा पण कुणालाच वापरता न येणारा दस्तऐवज म्हणजे अपयश.
प्रत्येक कामाला पार करावी लागणारी कसोटी
सीताबाई कसोटी
ही वापरण्याच्या सोयीची कसोटी नाही. ही न्यायाची कसोटी आहे, आणि कोणतंही काम सुरू होण्याआधी तिच्यातून पार व्हावं लागतं.
सोबत आणखी तीन कसोट्या: शिक्षकाला हे आठवड्यातल्या पंधरा मिनिटांत चालवता येतं का, कोणत्याही दाव्याआधी पुरावा आहे का, आणि हे खरोखर प्रत्यक्षात उतरवता येतं का. चारही कसोट्या →
कोकणातल्या एका गावात आपल्या घरी पाच मुलांना शिकवणाऱ्या, थोडंफार लिहिता-वाचता येणाऱ्या सीताबाईंना यात सहभागी होता येईल का — त्यांचं काम तपासलं जाईल का, आणि त्याची खरी ओळख त्यांना मिळेल का — लाज न वाटता, भांडण न करता, आणि त्यांच्या आवाक्याबाहेरचं काहीही न लागता?— उत्तर अजून नाही असेल, तर काम पूर्ण होण्याआधी काय बदलायला हवं, ते आम्ही नावानिशी सांगतो.
मूळतः खुलं
वापरा. बदला. पुढे न्या.
आमची मुख्य specifications CC-BY-SA 4.0 अंतर्गत खुली प्रकाशित केली आहेत — घ्या आणि वापरा. तुम्ही शाळा चालवत असाल, सहकारी संस्थेत असाल, स्वयंसेवी संस्था किंवा निधी संस्थेसोबत असाल, किंवा फक्त मदत करायची असेल — इथे तुमच्यासाठी एक दार आहे.